Milieu- en klimaatrampen worden vandaag de dag steeds vaker aan de kaak gesteld door het maatschappelijk middenveld en de publieke opinie. Niet zelden zoeken schadelijders en milieuorganisaties in dit kader hun weg naar de rechtbank.
Naast de gangbare procedures voor de burgerlijke rechtbanken en de Raad van State zijn wij er van overtuigd dat er in een dergelijke dossiers steeds vaker een belangrijke rol weggelegd is voor de strafrechtbanken.
Er beweegt veel op dit gebied. Zo wordt er in ons land alsook op internationaal niveau geijverd om een nieuw misdrijf in het leven te roepen ter voorkoming en bestrijding van ernstige milieucriminaliteit. Er gaan stemmen op om ‘ecocide’ naast genocide, misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en het misdrijf agressie toe te voegen aan het Statuut van Rome waardoor feiten van ecocide vervolgd zouden kunnen worden voor het Internationaal Strafhof in Den Haag.
Bij SUE volgen wij deze ontwikkelingen en de gevolgen hiervan in de praktijk nauwgezet op.
In 2022 gaf Mr. De Clerck Sanne voor het Vlaamse Pleitgenootschap een seminarie over het misdrijf ecocide.
Een milieumisdrijf kan vele vormen aannemen. Het kan onder meer gaan om illegale lozingen, de illegale opslag, verwerking of afvoer van afvalstoffen, exploitatie zonder de vereiste vergunning, niet-naleving van vergunningsvoorwaarden, overtredingen inzake gevaarlijke stoffen, inbreuken op regels ter bescherming van de natuur en dossiers rond bodemverontreiniging. Vanaf september 2026 kan ook de strafbaarstelling van ecocide aan de orde zijn.
De concrete kwalificatie hangt af van het bevoegde gewest, de toepasselijke milieuwetgeving en de omstandigheden van het dossier. Niet elke onregelmatigheid is automatisch een milieumisdrijf. Afhankelijk van de toepasselijke regelgeving en de concrete feiten kan sprake zijn van een milieu-inbreuk, een milieumisdrijf of een andere strafrechtelijke inbreuk.
Dat onderscheid is belangrijk. Een milieumisdrijf kan strafrechtelijk worden vervolgd voor de strafrechter, terwijl een milieu-inbreuk in bepaalde gevallen aanleiding kan geven tot een bestuurlijke sanctie.
Bij lichtere milieu-inbreuken kan dus een bestuurlijke afhandeling volgen, bijvoorbeeld via een administratieve procedure of een bestuurlijke geldsanctie. Bij ernstigere milieumisdrijven kan het parket vervolging instellen.
Dossiers over milieumisdrijven kunnen onder meer betrekking hebben op:
Sommige milieumisdrijven situeren zich op het kruispunt van strafrecht en omgevingsrecht. Precies daarom is het belangrijk dat een advocaat niet alleen de strafprocedure begrijpt, maar ook de vergunningstechnische en juridische context correct inschat.
Ja, dat kan. Een strafrechtelijke vervolging is niet uitsluitend mogelijk wanneer u opzettelijk vervuiling hebt veroorzaakt. Afhankelijk van de toepasselijke regelgeving kunnen ook nalatigheid, een gebrek aan voorzorg of onvoldoende voorzichtigheid een rol spelen.
Ook de concrete verantwoordelijkheid van een exploitant, bestuurder, zaakvoerder of medewerker kan worden onderzocht. De beoordeling hangt af van de toepasselijke regelgeving, de feitelijke rol van elke betrokkene en de concrete omstandigheden van het dossier. Ook wanneer u denkt slechts een beperkte of indirecte rol te hebben gespeeld, kan het belangrijk zijn om uw positie juridisch te laten beoordelen.
De mogelijke sancties verschillen naargelang het bevoegde gewest, de aard van de feiten en de ernst van de gevolgen. Bij een milieumisdrijf kunnen strafrechtelijke sancties volgen, zoals een geldboete en, onder bepaalde voorwaarden, een gevangenisstraf.
Daarnaast kan ook een bestuurlijke afhandeling aan de orde zijn. Afhankelijk van het dossier kunnen bijvoorbeeld een voorstel tot betaling van een geldsom, een bestuurlijke geldboete, beveiligingsmaatregelen of herstelmaatregelen volgen. In bepaalde dossiers lopen verschillende trajecten naast elkaar, wat de juridische beoordeling complex maakt.
Een proces-verbaal kan het vertrekpunt zijn van een strafonderzoek of van verdere handhaving door de bevoegde overheid. Afhankelijk van de feiten kan het dossier terechtkomen bij het parket, een toezichthoudende instantie of een sanctionerende overheid.
In Vlaanderen wordt een milieumisdrijf in beginsel vastgesteld in een proces-verbaal. Voor een milieu-inbreuk wordt doorgaans een verslag van vaststelling opgesteld. De verdere behandeling hangt af van de aard van de vastgestelde feiten en van de beslissing van de bevoegde instanties.
Van zodra u verneemt dat er controles zijn geweest, stukken zijn opgevraagd of een verhoor volgt, is het belangrijk om tijdig juridisch advies in te winnen. Een gespecialiseerde advocaat strafrecht kan nagaan welke verklaringen reeds zijn afgelegd, welke documenten relevant zijn en welke aanpak aangewezen is.
De verdediging begint met een grondige analyse van het dossier. Wij gaan na welke feiten precies worden verweten, of de bewijsvoering voldoende sterk is, of alle procedureregels correct werden nageleefd en of de gekozen juridische kwalificatie wel klopt.
Daarnaast onderzoeken wij of de handhaving correct is verlopen, of er discussie mogelijk is over de feitelijke verantwoordelijkheid en of technische vaststellingen voldoende betrouwbaar zijn. In dossiers op het snijvlak van strafrecht en omgevingsrecht is die analyse vaak doorslaggevend. Onze advocaten bekijken welke juridische strategie in uw concrete situatie aangewezen is.
Neen. Wanneer een onderneming, bestuurder, zaakvoerder, exploitant of medewerker bij een milieudossier wordt betrokken, staat er vaak veel op het spel. De gevolgen kunnen niet alleen strafrechtelijk zijn, maar ook een impact hebben op de activiteiten, vergunningen en reputatie van een onderneming. Om die reden volgen we uw dossier persoonlijk op en bekijken we snel wat prioritair moet gebeuren
Onze advocaten analyseren uw dossier grondig en discreet zodat u duidelijk weet waar u staat en welke stappen aangewezen zijn.
Ja. SUE Advocaten staat cliënten bij in gevoelige en complexe strafdossiers, ook wanneer die raken aan omgevingsrecht, vergunningen, inspecties en milieustrafrecht. Dat kan gaan om ernstige vervuilingsdossiers, afvalzaken, onderzoeken naar bodemverontreiniging of betwistingen over de strafrechtelijke kwalificatie van vastgestelde feiten.
Wenst u uw situatie discreet te bespreken met een advocaat voor milieumisdrijven of zoekt u bijstand in een strafdossier dat verband houdt met milieuwetgeving of omgevingsrecht? Neem contact op via de contactpagina, telefonisch via 03 244 18 32 of per e-mail via info@sue-advocaten.be.
.jpg)